آشکار است که در پایه ی اول ابـتـدایی آموزگاران درقـالـب روش های مـختـلف تدریس برای کـتـاب بـخوانیم و بـنـویسیم از فنون متـعدد و خـلاق بستـه به امــکـانات،وســایــل آمـوزشی،شرایـط فرهنگی واجتماعی، منابـع مالی،تفاوتهای عمـومی مناطـق وخـاص شاگردان وصدها عامل دیگر استفاده می کنند.

 از آنجا که در این ماده ی درسی بیشتر تاکـیـد بر چهار روش آمـوزش خوانـدن مطرح است تیتروار ذکر می شود:

1- روش عمومی ترکیبی (ناعمی 1383، 105-107)

الف:شناسایی کلمه ی کلید

ب:بخش کردن کلمه ی کلیـد

ج:صدا خوانی کلمه ی کلیــد

د:تشخیص صداهای خوانده شده در کلمه ی کلیــد

ر: تشخیص صداهای خوانده نشده در کلمه ی کلید

ز:توضیح آموزگار در مورد صدا وحرف جدید(نوع صدا،اشکال،نام گذاری و نحوه ی نوشتن روی خط زمینه)

و:نوشتن و خواندن کلمه ی کلید روی تخته سیاه کلاس وبیان موقعیت های کاربردی آن در خارج از کلاس

 2- روش ترکیبی مواندیا (ناعمی 1383، 105-107)

الف:تصویری را به دانش اموزان نشان دهید و در باره اش بحث کنید.

ب:با نوشتن کلمه های جدیدبر روی تخته سیاه دانش آموزان را برای خواندن درس آماده کنیدباید مطالب درس با تصویردر ارتباط باشد.

ج:نوآموزان بایدپس از خواندن جمله ها وبحث در مورد آن ها ،جمله ها را از هم تمییز دهند.در این مرحله جمله ها از روی کتاب خوانده می شوندوتاکیدبر این است که همیشه برای گرفتن مطلبی بایدبه مطالعه ی متون پرداخت.

د:نو آموزان را در دریافتن تک تک کلمه های جدید در جمله ها راهنمایی کنید.

هـ:پس از آموختن نحوه ی خواندن کلمه های جدید بایدآن ها رابه بخش ها تقسیم و آن هابه روش های مختلف تنظیم نمود تا کلمه های تازه ای به وجود آید.

و:پس از خواندن مطلب ،مرحله ی تمرین و تکرارآغاز می شود که شامل مراحل زیر است:

- نوشتن

- ساختن کلمه ها وجمله های تازه

- شناسایی و تشخیص کلمه ها وبخش های آن

 3- کلمه آموزی (صباغیان 1384، 99)

 4- روش ترکیبی لوباخ (صباغیان 1384، 112)

 توضیح: در تدریس کتاب درسی حاضروآموزش خواندن از طریق آن، می توان باتوجه به انواع متعدد روش هاوفنون ترکیبی یا تلفیقی از آن ها بهره برد.هم چنین کتاب بخوانیم وبنویسیم پایه ی اول از بنیان های نظری مستحکمی به لحـاظ نـظری هم در ارتباط با روان شنـاسی رشد وتربـیـتـی وهـم از جنبـه ی آمـوزش کـمـکی برای رفـع اختـلالـات یاد گیری در مورد کودکان برخوردار است.

کاربردی از  روش تدریس بسیار ساده برای آموزگاران محروم ترین نقاط کشور

(در این مثال فرض براین است که آمـوزگار هیـچ و سـیله ی کمـک آموزشی به غیر از کتاب درسی ومحیط آموزشی مدرسه در اختــیــار ندارد و با توجه به مشکلات زندگی شخصی خود و غیره علاقه ای به تــدارک،ساخت وسایــل آمــوزشی وطـــراحی الگو ها ورعایت مــراحل تدریس و...نداردواهل مطالعه و تحقیق و اهمیت دادن به شاگردان نیست.حداقل کاری که می تواند بکند در پایین نوشته می شود.)

توجه: همان طور که می دانیدتا درس" آب" شاگردان با تصویرخوانی وکلمات هم آغاز و هــم پایان آشنا شده  وشکل کلی کلمات زیر تصاویر را هم نا خود آگاه به دلیل اصل مجاورت می بینند هر چند در نگاره ها خواندن کلمات زیر تصاویر اصلا مد نظر نباید قرار گیرد.

1- ایجاد بحث مشارکتی در باره ی تصویربزرگ و یافتن کلمه یا کلمات کلید (ذوالفقاری و همکاران1382، 127)

2- سه تا شش تصویر کوچک در قسمت دوم آمده که از تصویر بزرگ اخذشده درکلمات: کلید زیر آن ها  صدای جدید با رنــگ قرمــزنوشــتـه شده است که کار اصـلی تدریــس همان صدا است پس آموزگار توجه بچه ها به ارتــباط تــصاویر با نام آنها ( کلمات کلید) جلب می کـند ساده ترین کلمه ی کلید را  که ترجیحا صدا ی جدید در صورت امکان در آخریا اول آن  جــهت سهــولت مراحل بعد  قــــرارداشــتــه باشد  از زبـان بـچـه ها می گیردوبعددوباره توجه بچه ها را به تصویر مربوط وکلمه ی زیر آن جلــب کــرده واز آن ها می خواهدباصدای بلند تصویر و کلمه ی کلید زیر آن را بخوانند کلمه  کلید را بــا کمک بچه ها بخش کرده ،بخش ها را جدا جداروی تــخته سیاه نوشته (ممکن است کلمــه یک یا چند بخشی باشد) و روال مربوط به صدا کشی وغیره را  انجام می دهد وحرف یا شکل مربــوط به صدا را با رنــگ قرمز می نویسد و از بــچه ها می پرسد اونــیکه قرمز نوشته شده چه صدایی می ده؟ پاسخ صدای جدیــد است. .و در جدول قرار می دهد. بچه ها با راهکارهای خوبی که در کتاب تــدارک دیده شــده خود به خود در درس های بعدی متو جه این موضوع می شوند (ذوالفقاری و همکاران1382، 127).

لازم به ذکر است در تمامی مراحل تدریس از بدو ورود معلم به کلاس تا پــایان جلسه راهبردها وسـاز و کارها، روش ها وفنون، تجربیات وفعالیت های تعمیق یاد گیری ونظریات مختلف وبسیار مــتعدد ومـتفاوت حتی در جزیی ترین امور توسط همکاران به کار گرفته می شود آنچه دربالا ذکر شددر مـقابل آن چــه در کلاس یک معلم انجام می دهد بسیار بسیار ناچیز ودر حد هیچ است.وصرفاجنبه ی مثال ساده ازکاربرد قسمتی ازروش ترکیبی عمومی ذکر شده دربالااز بند الف تا جیم درمورد کتاب بخوانیم اول ابتدایی است که با رویکرد کلی تدوین شده است میباشد. 

 منابع

صباغیان، زهـــــــرا. ســــوادآموزی بــزرگسالان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1384.

ناعمی، علی محمد. روانشناسی خواندن. مشهد: آستان قدس رضوی، 1383.

وزارت آموزش و پرورش. کتاب معلم فارسی اول دبستان (بخوانیم- بنویسیم)-51. تالیف حسن ذوالفقاری و همکاران.- تهران: وزارت آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، اداره ی کل چاپ و توزیع کتاب های درسی، 1382.